10 книги со приказни за млади и полноправни деца - сцена 9
Една недела пред Божиќ, шест возрасни лица од редакцијата Скена9 започнаа да читаат детски книги. Изговор беше потрага по само добри подароци да се стават под елката за најмалите. Во реалноста, сепак, тоа беше терапевтска вежба за секој од нас, во време кога едвај можеме да ги видиме главите од толку заплетканите и алармантни вести.
Заедно со пријатели од Циртурешти, направивме список, во кој ќе најдете некои од најновите и најживи книги за деца, но и класични наслови, кои од средината на бурната 2018 година прават директна врска со нашето детство од пред неколку децении. Сепак, сите тие се полни со боја и имагинација, пријателски расположени и полни со чувства што му создаваат главоболка на возрасниот свет. Помеѓу нивните корици, порталите се отвораат за подобри можни светови, каде што сите можеме да научиме (или да се сетиме) колку е важно пријателството, разбирањето и храброста, каде што зборуваат волци и ежи, молците сакаат панталони и прасиња пишуваат песни, каде што џуџињата и витезите имаат безброј авантури, во кои стравовите честопати се поразуваат.
Малку прошетка со Мери Попинс, од Хелен Друверт, во превод на Светлана Керстејан, Издавачка куќа Артур, 2018
Кога ќе дознаете дека ликот во кого се за loveубивте како дете се враќа, детската регресија е скоро моментална. Тоа е како да се враќаат вашите баби и дедовци, долги и понекогаш досадни лета (Боже, колку ќе ми беше здодевно денес), а да не ги спомнувам стотиците, илјадници часови што бев изгубен во книгите. валма - од „детските“ книги, на кои малку им душкав, до романите на мајка ми, СП-епите на татко ми и други книги за кои не разбирав многу. Низ овој книжевен пејзаж, неколку книги останаа маѓепсани до денес - и серијата Мери Попинс, од П.Л. Траверс е меѓу нив.
Генијалноста на Траверс, ако ми дозволите, е тоа што тој совршено го владее светот на неговите книги, нивната структура и конструкцијата на ликовите. Ако размислувам за тоа, англиската гувернанта, понекогаш тешка, некогаш со бизарни табуа, но секогаш волшебна, беше првиот (полу) антихероин во мојот живот. (Плус тоа ме натера да се прашувам уште од мали нозе зошто ниту јас, ниту децата во предградијата каде што пораснав немаме дадилки или гувернанти.) За Janeејн и Georgeорџ, децата на семејството Бенкс, Попинс е таа што и го учи летот и покажува како зборуваат кукли од циркус и животни. Потоа, кога ќе ја заврши својата мисија, таа заминува без премногу зборови, оставајќи ги децата да копнеат по неа - сè до нејзиното следно непогрешливо враќање. За мене, тој се врати 20 години подоцна и подобро, во спектакуларна формула за дизајн - педантно илустрации со ласерско исекување, само во црно-бело - да оди со децата од семејството Бенкс до starsвездите и меѓу со theвездијата.
Ако сте curубопитни да видите како Хелен Друверт, уметник специјализиран за работа со хартија и текстил, се погрижи за прекрасните илустрации на книгата, кликнете на играта подолу. (Јоана Пелехаџи)
Несупуселе. 100 жени за 100 години модерна Романија, од Адина Розети, Кристина Андоне, Јулија Иордан, Лаура Грунберг, Викторија Петрачу, илустрации на Сорина Вазелина, Сабо Зелмира, Марија Сурдукан, Илеана Сурдукан, Кристина Раду, Анабела Орош, Курти Андреја, Кезег Агнес, Оана Испир, Ливија Колоји, Марија Брудачи и Крис Барсони, издавачка куќа „Универс“, 2018 година
„Тоа беше за време на крвавите години од Втората светска војна. За време на шест години од војната, Романците се бореле од Сталинград до планините Татра. Секој ден, десетици, па и стотици од нив беа повредени. Некој мораше да ги донесе овие луѓе од предната страна во болниците каде што лекарите може да им го спасат животот. Така се појави единица за воздухопловство, бидејќи во тие времиња не постоеше на друго место, Белата ескадрила. Екипаж на медицински авиони управувани само од жени “.
Професор Астро мачка и границите на универзумот, од Доминик Валиман, превод на Вирџинија Костески и Петру Арон Костески, илустрации на Бен manуман, Издавачка куќа „Пандора М“, 2016
Во моето детство поминато прво во комунизам, а потоа во слаба транзиција, Телетентклопедијата секоја сабота беше еден од најпријателските контакти со науката. Беше вечерта кога Флоријан Питиќ и Санда Шарану - гласовите на моето детство - ми раскажаа за џунглите и кралевите и облакодерите. Она што најмногу ме фасцинираше беа приказните за Универзумот, тоа пространство расфрлано со starsвезди и планети чиј ум како дете сè уште бараше крај.
Би сакал тогаш да ја имав Астро мачката со мене - најпаметната мачка што некогаш сум ја видел. Не може да биде, бидејќи тој знае сè за нашиот Сончев систем и што е над него. Може да каже во кое било време како работи гравитацијата, од што се создадени starsвездите, од каде потекнуваат и колку видови се тие или колку долго поминала од Големата експлозија. Неговите авантури ги црта Бен manуман, многу ценет автор на стрипови од Велика Британија.
Професорот Астро мачка и Атомската авантура се дел од истата серија, патување во светот на физиката, за време на кое децата можат да научат за енергијата, силите и основните честички што го сочинуваат светот. (Влад Одобеску)
„Секоја вечер, додека Сонцето се спушта кон хоризонтот, неговите последни зраци го трансформираат небото во прекрасна шарена паноа. Како што станува темно, овие бои се претвораат во темно сина позадина, на која се појавуваат, како во таписерија, многу светли starsвезди. Кога ги гледате theвездите и темнината околу нив, всушност ја гледате најголемата работа што постои: универзумот! “
Aiurea-n tramvai, од Адина Розети и Ливија Колоџи, издавачка куќа Куртеа Вече, 2018 година
Каква радост, какво задоволство е да се прочита оваа книга напишана од Адина Розети на моделот Оулип (т.е. литература со ограничувања - како да сте знаеле дека треба да стигнете од точката А до точката Б само со скокање, или, буквално, како да ќе напишевте цел роман, принудувајќи се да не ја користите буквата „д“ воопшто - видете Исчезнување Перец) и илустрирана од Ливија Колоџи со детско срце и маѓепсани бои. Глупости на трамвајот. Авантурите на Антон во земјата на зборовите анапода е убавина на книгата (не случајно тој само ја доби наградата за најубавата книга за деца објавено оваа година) кој ја користи играта на јазик за да изгради возбудлива авантура меѓу правилното и фигуративно значење на зборовите.
Антон, мало момче кое сонува да стане Леонардо да Винчи, влегува во свет преку магија каде „сè што ќе се каже го губи вообичаеното значење“, и „луѓето ги мачкаат мачките во торбата, куклите од избраната раса носат калем и децата играат со разделување на конецот на четири и сечење на листот во кучиња “. На крајот од книгата, има поимник со над 100 изрази на романски јазик и нивни објаснувања (понекогаш смешно, некогаш како мадлин - дали се сеќавате колку често некој ве повикуваше кога бевте малку „добро сирење во мевчињата на кучето“?) . На кратко, трамвајот Aiurea-n е совршен за деца кои поминуваат повеќе време на телефон и помалку во книги. Земете го брзо и подарете му го на првото дете што ќе го сретнете на патот и девет години среќа ќе се спуштат на вас. Реков. (Луиза Василиу)
П.С. На последните стотина метри додавам ново објавен стрип, Vacanța lui Nor, од Илеана и Марија Сурдукан, чудо што го проголтав една вечер и ме потсети на летните одмори и на моите пријатели од детството, нашите волшебни сили тогаш, баби и дедовци и времиња кога се чинеше дека ќе живееме засекогаш (бонус: сирена самовила игра змија на телефон).
Меѓу небото и морето, од Тери Фан и Ерик Фан, во режија на Јустина Кроитору, издавачка куќа „Хуманитас“, 2018
Тоа е приказна за Фин, мало момче кое гради брод со кој тргнува кон светот на приказните, местото „каде што се среќаваат небото и морето“. Патувањето е, всушност, почит од страна на Фин на неговиот дедо, оној со кој пораснал и кој секогаш му раскажувал приказни. Со помош на огромна златна риба, тој пристигнува на Островот Книга, населен со читање птици, и од тука, сè се претвора во свет од соништата, со огромни ракови, змејови и летачки бродови. Помеѓу небото и морето е последната книга на Браќа навивачи, двајца Канаѓани кои работат заедно и прават неверојатни илустрации (Тери Фан сака да црта китови, и тука ги има насекаде). Уште кога ги фатив рацете, не сум уморен да го прелистам, особено што цртежите имаат нешто хипнотичко и, исто како што вели насловот, се наоѓаат помеѓу небото и морето. (Јонут Сосиу)
Крт и панталоните, од Зденик Милер и Едуард Петишка, во превод на Петра Добруска, илустрации на Зденк Милер, Издавачка куќа Артур, 2018
Големиот волк и малиот волк, од Надин Брун-Косме, во превод на Лавинија Браниште, издавачка куќа за книги за деца, 2017
Кога се плашите од големиот свет, кога сакате да поминете низ него со нечија рака, кога се чувствувате осамени и мали - не мора да бидете мали. Вистина е, сепак, дека повеќето од нас чувствуваат уште од детството како овој страв и тага се влеваат во нивните души. Ова е Малиот волк.
Големиот волк не се грижи. Тој седи под своето дрво на врвот на еден рид, ги прави своите гимнастички вежби меѓу гранките, јаде овошје и се обвиткува со ќебе со лисја ноќе. И сè е исто, секој ден има сè што му треба, без да чувствува никаков недостаток.
Но, кога во текот на неговите денови најпрво ќе се појави точка во далечината, која потоа ќе открие дека е и волк, срцево кршење го испробува. Еве некој исто како него, но мал. Без да се замара премногу, Големиот волк му нуди на малото агол од ќебето, малку овошје и гранки за гимнастика. Но, тогаш, вечерта на следниот ден, кога постариот ќе се врати од прошетка, помладиот - однесете го од каде што не е.
Големиот волк и малиот волк се одразуваат на другиот, пријателството и дарежливоста. Исто така, станува збор за загуба и закрепнување. Но, можеби најважно, станува збор за тоа како можете да направите простор повеќе loveубов и доверба да тече во вашето срце отколку страв и осаменост. (Јоана Пелехаџи)
„Вечерта, кога Големиот волк се врати од шумата, ништо не се гледаше под дрвото.
Сè уште сум премногу далеку, се разбира, помисли тој и се насмевна.
Тој го премина широкото поле со пченица и стигна до подножјето на ридот. Ништо не можеше да се види под дрвото.
Колку е чудно, помисли тој. Малиот волк, сепак, не изгледаше толку мал.
За прв пат се чувствуваше непријатно. Искачете се по ридот побрзо отколку во другите вечери.
Но, немаше ништо под дрвото, ниту големо ниту мало.
Сè беше како порано. Само сега, Големиот волк беше тажен.
За прв пат таа вечер, Големиот волк воопшто не јадеше. За прв пат таа ноќ, Големиот волк воопшто не спиеше. Тој седеше и чекаше.
За прв пат сфати дека нешто мало, дури и многу мало, може да заземе место во твоето срце.
Ростогол и калливите вулкани, од Лавинија Браниште, илустрации на Андреј Мачежану, Издавачка куќа Артур, 2018
Ростоголската прасе, ежот Подудел, кртот Șobo и верверичката Мили се наоѓаат во кампот за литературно творештво во Вулканите Муди, каде што се јаде многу пире. Сега читам во возот за нивните авантури и се смеам себеси.
Раша Грацијан е организатор и инструктор, само што е уметничка личност и не сака да пополнува маси и да подучува некои трикови. Среќата го прави јазовецот Урлиќ во логорот, кој може да ја замени патката Грацијан. Но, дури и Урлиќ, по ентузијазам по природа, е малку разочаран кога ќе слушне една од првите креации на млади поети:
„За моето чувствувано крзно
- Браво, деца. Тоа е почеток, рече тој, обидувајќи се да го скрие своето разочарување.
Во негово време, кога беше дете, се чинеше како да не сите беа толку опседнати со храна “.
Книгата на Лавинија Браниште е неверојатно смешна, без оглед на возраста. Тоа е како оние игри чие пакување вели „Препорачано од 3 до 80 години“. Значи, откако се симнав од овој воз, кој трае многу часови, одам да ги побарам другите книги за авантурите на прасињата. И можеби почнувам да пишувам песни, инспирирани од текстовите на Ростогол. (Дијана Мешежан)
Бајки, од Вилхелм Хауф, превод на Ирина Влад, илустрации на Ливија Рус, издавачка куќа Хуманитас јуниор, 2018
„Одеднаш, како по магија, нозете им се истенчија, станаа долги и црвени, убавата жолта слика на калифот и неговиот придружник се претвори во грди шепи на штркот, рацете се претворија во крилја, вратот се крева меѓу рамената и се издолжува со лакт, брадите им станале невидливи, а телата им биле покриени со бели перја.
- Имаш убава шлаканица, везир, рече калифот, прашувајќи се долго. На брадата на Пророкот, никогаш во животот не сум видел такво нешто! “
Збунет еж, од Дик Кинг-Смит, во превод на Кристина Нан, издавачка куќа „Немира“, 2018
Признавам дека она што ме убеди да ја прочитам оваа книга беше презентацијата што ја најдов на веб-страницата на издавачот: „Приказната за Макс, малиот еж кој станува херој! Семејството на Макс навистина сака да може да оди во паркот. Но, досега никој не беше во можност да најде безбеден начин да го премине фреквентниот пат. Дали Макс ќе може да го реши овој проблем? “ Како да се спротивстави на такво нешто? Скоро како во романот за иницијација, преминувањето на улицата станува за Макс (неговото целосно име е Виктор Максимилијан Свети Georgeорѓи) тест за зрелост, патување со пречки и опасности. Неговиот прв обид да стигне до паркот (на премин) не успева откако го удри велосипедист. Макс се превртува и удира со главата, но на крајот успева да се врати дома. Тој има нерамнина, зборува нејасно и е малку амнезичен, па спие околу 24 часа. Во паника, неговите сестри „побрзаа да го мачкаат носот со неговиот (најбезбедно место каде што ежите можат да се мачкаат едни со други)“. Но, Макс се опоравува и е подготвен за уште еден премин. Не велам повеќе. Треба да ја прочитате книгата за да дознаете што се случува. (Јонут Сосиу)
„Дали ја помина улицата? извикаа неговите сестри.
- Да, рече Макс уморен. Сфатив каде се истураат луѓето, но
- Но, дали автомобилите застануваат само за луѓето? - го прекина татко ми.
- Да, Макс се согласи. Не за ежи “.
Во списокот за читање, исто така, ќе најдете:
7 книги кои ни даваат надеж