10 докази засновани на здравствените придобивки од куркумата и куркуминот
1. Куркумата содржи биоактивни соединенија со важни лековити својства
Куркумата е зачин што му дава жолта боја на кари. Илјадници години се користи во Индија како зачин и како лековито растение. Неодамна, науката започна да го поддржува она што Индијанците го познаваат подолго време: навистина содржи соединенија со лековити својства (1). Соединенијата се нарекуваат куркуминоиди, од кои најважен е куркумин. Ова е главната состојка на куркумата. Има значителни антиинфламаторни ефекти и е моќен антиоксиданс. Сепак, содржината на куркумин во куркума не е висока - околу 3% по тежина (2). Повеќето студии за ова растение користат екстракти од куркума кои содржат главно куркумин, со дози што обично надминуваат 1 грам на ден. Би било многу тешко да се достигнат овие нивоа користејќи само зачин од куркума во храната.
Затоа, ако сакате да видите кои се сите нејзини ефекти, тогаш треба да земете екстракт кој содржи значителни количини куркумин. За жал, куркуминот премногу слабо се апсорбира во крвотокот. Во оваа смисла, корисно е да се консумира црн пипер со него, кој содржи пиперин, природна супстанца што ја подобрува апсорпцијата на куркумин за 2000% (3). Лично, претпочитам да проголтам неколку цели зрна бибер заедно со додатокот на куркумин за да ја подобрам апсорпцијата. Куркуминот е растворлив и во масти, па затоа може да биде добра идеја да се земе со масен оброк.
Заклучок: куркумата е богата со куркумин, супстанца со значителни антиинфламаторни и антиоксидантни својства. Повеќето студии користат екстракти од куркума кои се стандардизирани да вклучуваат големи количини куркумин.
2. Куркумин е природно антиинфламаторно соединение
Воспалението е особено важно. Тоа му помага на телото да се бори против странските напаѓачи и исто така има улога да го поправи воспалителниот процес. Без воспаление, патогените микроорганизми како што се бактериите лесно можат да ја преземат контролата над нашите тела и да нè убијат. Иако акутното (краткорочно) воспаление е корисно, може да стане голем проблем кога е хронично (долгорочно) и е слабо организирано против сопствените ткива на организмот. Сега се верува дека ниското хронично ниво на воспаление игра важна улога во скоро сите хронични западни болести. Ова вклучува срцеви заболувања, карцином, метаболен синдром, Алцхајмерова болест и разни дегенеративни заболувања (4, 5, 6).
Затоа, сè што може да помогне во борбата против хроничното воспаление е важно во превенцијата, па дури и лекувањето на овие болести. Куркумин е толку моќен антиинфламаторно, тоа влијае на ефикасноста на некои антиинфламаторни лекови (7). Всушност, куркуминот има за цел неколку фази во воспалителниот процес на молекуларно ниво. Куркумин го блокира NF-kB, молекула која патува до клеточните јадра и ги активира гените поврзани со воспалението. Се смета дека NF-κB игра голема улога во многу хронични болести (8, 9).
Без да навлегувам во премногу детали (воспалението е исклучително комплицирана тема), главната информација тука е дека куркуминот е биоактивна супстанца која се бори против воспалението на молекуларно ниво (10, 11, 12). Во неколку студии, нејзината моќ е поволно споредена со онаа на антиинфламаторните лекови, покрај несаканите ефекти (13, 14).
Заклучок: Познато е дека хроничното воспаление е фактор што придонесува за многу вообичаени западни болести. Куркумин може да инхибира многу молекули за кои е познато дека играат важна улога во воспалението.
3. Куркумата во голема мера го зголемува антиоксидантниот капацитет на организмот
Се верува дека оксидативните процеси се еден од механизмите на стареење и многу болести. Вклучува слободни радикали, високо реактивни молекули со неповрзани електрони. Слободните радикали имаат тенденција да реагираат со важни органски супстанции, како што се масни киселини, протеини или ДНК. Главната причина зошто антиоксидансите се толку корисни е тоа што тие го штитат организмот од слободните радикали. Куркумин е моќен антиоксиданс кој ги неутрализира слободните радикали поради неговата хемиска структура (15, 16). Но, куркуминот исто така ја подобрува активноста на ензимите, сопствените антиоксиданти на организмот (17, 18, 19). На овој начин, куркуминот нуди мала помош против слободните радикали. Ги блокира директно, а потоа ги стимулира оксидирачките механизми на организмот.
Заклучок: куркуминот има силни антиоксидантни ефекти. Ги неутрализира слободните радикали, а потоа ги стимулира ензимите, сопствените антиоксиданси на организмот.
4. Куркумин ги стимулира невротрофичните фактори добиени од мозокот поврзани со подобрата функција на мозокот и помал ризик од заболување на мозокот
Во минатото се веруваше дека невроните не можат да се делат и размножуваат по првиот дел од детството. Сепак, сега е познато дека тоа се случува. Невроните се во состојба да формираат нови врски, а во некои делови на мозокот можат да се размножуваат и размножуваат. Еден од главните двигатели на овој процес е невротрофниот фактор добиен од мозокот (BDNF), кој е вид на хормон за раст кој работи во мозокот (20). Многу вообичаени мозочни болести се поврзани со ниско ниво на овој хормон. Овие вклучуваат депресија и Алцхајмерова болест (21, 22). Куркумин може да ги зголеми нивоата на BDNF (23, 24). Притоа, тоа може да биде ефикасно во одложување или подобрување на многу мозочни заболувања и поврзани со слаба функција на мозокот како што старееме (25). Постои можност и за подобрување на нашата меморија и за правење попаметни. Има смисла со оглед на ефектите врз нивоата на BDNF, но ова сигурно треба да се тестира во контролирани студии врз луѓе (26).
Заклучок: куркумин го подобрува нивото на мозочниот хормон BDNF, што го зголемува развојот на нови неврони и се бори против разни дегенеративни процеси во мозокот.
5. Куркумин доведува до разни подобрувања што треба да го намалат ризикот од срцеви заболувања
Срцевите заболувања се најголемиот „убиец“ во светот (27). Тие биле проучувани со децении, а истражувачите научиле многу за тоа што се случува. Се чини дека срцевите заболувања се многу комплицирани и постојат неколку фактори кои придонесуваат за тоа. Куркумин може да помогне во одложување на многу фази во процесот на кардиоваскуларни болести (28). Можеби главната придобивка на куркуминот кога станува збор за срцеви заболувања е да се подобри функцијата на ендотелот, што е обвивката на крвните садови. Добро е познато дека ендотелијалната дисфункција е главен фактор што доведува до срцеви заболувања и вклучува неможност на ендотелот да го регулира крвниот притисок, згрутчување на крвта и разни други фактори (29). Неколку студии сугерираат дека куркуминот доведува до подобрувања во функцијата на ендотелот. Една студија покажува дека е исто толку ефикасна како и вежбањето, а друга дека работи исто како и лекот аторвастатин (30, 31).
Но, куркуминот исто така го намалува воспалението и оксидацијата (како што покажавме погоре), кои се исто така важни при срцеви заболувања. Во една студија, на 121 пациент кој бил подложен на операција на бајпас на коронарна артерија, им било дадено плацебо или 4 гр. на куркумин на ден, неколку дена пред и по операцијата. Групата што земала куркумин имала 65% помал ризик од срцев удар во болница (32).
Заклучок: Куркумин има корисни ефекти врз многу фактори кои играат улога во кардиоваскуларните заболувања. Ја подобрува функцијата на ендотелот и е моќно антиинфламаторно и антиоксидативно средство.
6. Куркумата може да помогне во спречување (па дури и лекување) на рак
Ракот е ужасна болест, која се карактеризира со неконтролиран раст на клетките. Постојат многу различни форми на рак, но тие имаат едно заедничко - од кои некои се чини дека се погодени од додатоци на куркумин (33). Истражувачите го проучувале куркуминот како корисно растение во третманот на рак што може да расте и да се шири на молекуларно ниво (34). Студиите покажаа дека може да ја намали ангиогенезата (развој на нови крвни садови во тумори), метастазата (ширење на рак), но исто така и како куркуминот придонесува за смрт на клетките на ракот (35). Неколку студии покажаа дека куркуминот може да го намали развојот на клетките на ракот во лабораторијата и да го инхибира растот на туморите кај лабораториските животни (36, 37).
Сè уште не е соодветно тестирано дали високи дози на куркумин (по можност со засилувач на апсорпција како што е пиперка) можат да помогнат во лекувањето на рак кај луѓето. Сепак, постојат некои докази дека може да помогне во спречување на рак, особено карцином на дигестивниот систем (како што е карцином на дебелото црево).
Во студија спроведена на голем број 44 мажи со лезии во дебелото црево, кои понекогаш стануваат карцинозни, 4 гр. на куркумин на ден за 30 дена го намали бројот на лезии за 40% (38). Можеби еден ден куркумин ќе се користи заедно со конвенционален третман на рак. Премногу е рано да се биде сигурен, но изгледа ветувачки и ова се проучува многу сега.
Заклучок: Куркумин доведува до повеќе молекуларни промени што можат да спречат, па дури и да лекуваат рак.
7. Куркумин може да биде корисен во превенција и третман на Алцхајмерова болест
Алцхајмеровата болест е најчестата невродегенеративна болест во светот и главна причина за деменција. За жал, сè уште не е пронајден ефикасен третман за оваа болест. Затоа, спречувањето на нејзиното појавување е многу важно. Може да има добри вести во иднина, бидејќи е откриено дека куркуминот ја преминува крвно-мозочната бариера (39). Познато е дека воспалението и оксидативните процеси играат важна улога во Алцхајмеровата болест. Како што знаеме, куркуминот има корисни ефекти врз овие два проблеми (40).
Но, клучен елемент на Алцхајмеровата болест е складирање на протеини наречени амилоидни плаки. Студиите покажуваат дека куркуминот може да помогне во елиминирање на овие плаки (41). Сепак, останува да се изучува дали куркуминот може да го забави или дури и да го излечи Алцхајмеровата болест (42).
Заклучок: куркумин може да ја премине крвно-мозочната бариера и откриено е дека доведува до разни подобрувања во патолошкиот процес на Алцхајмеровата болест.
8. Пациентите со артритис многу добро реагираат на додатоците на куркумин
Артритисот е чест проблем во западните земји. Постојат неколку различни видови, но повеќето вклучуваат некој вид на воспаление на зглобовите. Бидејќи куркуминот е моќен антиинфламаторно, има смисла дека може да биде корисно против артритисот. Неколку студии покажаа дека ова е вистина.
Во студија на пациенти со ревматоиден артритис, куркуминот бил дури и поефикасен од антиинфламаторниот лек (43). Многу други студии ги разгледале ефектите на куркуминот врз артритисот и откриле подобрувања во одредени симптоми (44, 45).
Заклучок: артритисот е честа состојба која се карактеризира со воспаление на зглобовите. Многу студии покажаа дека куркуминот може да помогне во лекувањето на симптомите на артритис и во некои случаи е поефикасен од антиинфламаторните лекови.
9. Студиите покажаа неверојатни придобивки од куркуминот во однос на депресијата
Се покажа дека куркуминот е ефикасен во лекувањето на депресијата. Во контролирана студија, 60 пациенти биле поделени во три групи (46). Една група земала прозак, друга земала 1 грам куркумин, а третата земала прозак и куркумин. По 6 недели, куркуминот доведе до подобрувања слични на оние на лекот прозак. Групата што земала и куркумин и прозак имала најдобри резултати. Според оваа (мала) студија, куркуминот е исто толку ефикасен како антидепресив. Депресијата е исто така поврзана со ниско ниво на невротрофични фактори добиени од мозок и хипокампус во опаѓање - област на мозокот со улога во учењето и помнењето. Куркумин ги стимулира нивоата на BNDF, подобрувајќи некои од овие промени (47). Постојат некои докази дека невротрансмитерите во мозокот, серотонинот и допаминот можат да бидат стимулирани од куркумин (48, 49).
Заклучок: Студија на 60 депресивни пациенти покажа дека куркуминот е подеднакво ефикасен како и прозакот при ублажување на симптомите на депресија.
10. Куркумин може да помогне во одложување на стареењето и борба против хроничните болести поврзани со стареењето
Ако куркуминот навистина може да помогне во спречување на срцеви заболувања, рак и Алцхајмерова болест, тогаш ова може да има очигледни придобивки за долговечноста. Затоа, куркуминот стана многу популарен како додаток против стареење (50).
Но, бидејќи се смета дека оксидацијата и воспалението играат улога во стареењето, куркуминот може да има ефекти надвор од превенција на болести (51).
Преведено од Патриша Давид по топ-10 докази засновани врз здравствени придобивки од куркумата, со согласност на авторот.