Николај ОЛАХУС (1493-1568); ЕЛЕГИЈАТА НА ГРОБОТ НА ЕРАЗМУС ВО РОТЕРДАМ
Списание за поетска култура
Загрижен патник, ако сакате да знаете чии коски
Студената плоча тука ги сместува, ве молам:
Брзата прошетка те запира и го слуша моето жалење.
Ако го запрете вашиот чекор, ќе дознаете што сакате.
Како што сметам, сте чуле за божествениот Еразмо,
Зашто во овој универзум никој не беше попознат.
Неговото трошно тело почива во оваа гробница
Тажен, но неговиот парталав дух го хранеше.
Од рана возраст тој го покажа својот ум
Таа е прекрасна за сите познати личности.
Кога процветаната младост го достигна неговото тело,
Генијалноста на неговиот дух беше целосно манифестирана.
Неговата вредна младост непрекинато учеше
Таа се поклонуваше додека тој сè уште ја истражуваше Библијата.
Кога неговиот мудар човек пораснал, тој станал зрел човек,
Во универзумот како starвезда без пар светла.
И кога староста му трепереше со трепетлив чекор
Неговиот брилијантен генијалец веќе не можеше да се вклопи.
Доцните години, кои обично го ослабуваат украсот на умот,
За него тие ја зголемија плодноста на неговото изобилство.
Да ги наведе за возврат неговите избрани квалитети?
Никој не е во можност да ги изброи, мислам.
Бидејќи сонцето ги надминува сите theвезди,
На ист начин, тој ги надмина сите други научници.
Целиот нејзин живот беше толку праведен,
Дека можете сами да го земете како среќен водич.
Тој ни ги дава своите верни сведоштва за ова
Дела што извираа од побожен талент.
Тие ја враќаат неговата цврста вера и неговата чиста природа.
Неговото лице, како да е живо, и неговите црти:
Тие исто така ни го покажуваат вистинскиот пат кон високите врвови
Theвездите прашуваат што е подготвено за доброто.
И, ако сакате да знаете зошто образите ми се насолзени
Руменило, слушај ме - те молам - уште малку.
Кога императорот ги порази Иберијците кон зајдисонцето
Керол, која е господар на целиот универзум,
И неговата дарежлива сестра владееше во Брабант и Фландрија,
Директно владее според нејзиниот мудар совет,
Верниот Еразмо живее во градот што го нарекувам Базел,
Што го добило името по неговиот император.
Нашата душа беше збратимена од доблеста и верата
Она што нè поттикнаа да живееме и да умреме заедно.
Честопати добивав многу работи од таму
Многу писма за кои не можам да зборувам сега,
Самата кралица беше запленета со одмазда
По ова тој научил од самото надарено небо.
Таа беше нестрплива да го види Еразмо
И разговарајте со него, менувајќи ги светите зборови,
Така, на сите им се допадна писмото со кое тој
Таа го повика да дојде, постојано инсистирајќи.
Само што ми вети со многу писма дека ќе дојде
И тој постојано ми велеше дека ќе започне наскоро.
Тој со своја рака ми напиша неколку желби
Од неговата чиста душа, во неред.
Само што се подготвуваше да дојде да ја види својата девојка
Земја, драги пријатели и родителски дом,
Но, jeубоморната Лахеза ја скрши пропаста,
И Атропос ја зеде исечената нишка во раката.
Еве зошто Еразмо не можеше да ја исполни својата желба:
Така сакаше Урсита, тоа сакаше Господ.
Затоа, растргнат од страшни маки, тага
Јас сум плен денес, оној што милуваше тажна.
Willе се забележи како просечен камен, така и денес,
Поради целиот свет киднапиран скап накит.
Но, напиши, свето толпа штркови, тажни двојници,
Плачи, музе, и ти, Благодат, жали по покојникот,
Зашто Еразмо почина за нашите родители
Прославена уста, славата на целиот свет е изгубена.
Колку ќе бев среќен да ми дозволеше судбината
Уште жив за да го видам лицето на мојот драг пријател!
Но, што е добро да ја зголемам болката со горчливи солзи,
Со моето неподносливо мини, градите тажни да удрат,
Кога тажните клетви ќе го ткаат искривот и ќе го пресечат
Подеднакво на сите, и славни и скромни?
Зашто, постојаните прагови на судбината не можат да поминат
Никој, освен кога му е одредена судбината.
Па, читателу, што одите на овој гроб, збор,
Последниот, да му кажам така, со нежната мисла:
Ти посакувам збогум засекогаш, славен Еразмо,
Кој отсега го поминавте меѓу небесните луѓе.
- Erasmi Hoierodavii epitaphia per clarissimos aliquod viros conscripta,
Превод на латиница од Стефан Бездечи,
во едицијата Хуманист Николаус Олахус, 1968 година, стр. 140-142.
Учениот Еразмо лежи во овој закопан гроб,
Но, неговата душа сега е во рајот.
Целиот свет жали за оваа страшна загуба,
Но, ангелите на небото ќе скокаат од радост.
- Ерасми Ротеродами епитафија…, 1537 година
Грчки превод од Стефан Бездечи, во нив. цит., стр. 92